How to write a technical paper ...

ရန်ကုန်ကို ရောက်တုန်းခိုက်လေးမှာ experiment ကိုအခြေခံတဲ့ PhD ဘွဲ့ယူစာတမ်း technical paper တချို့တွေကို ဖတ်ကြည့်ပေးဖို့ အကူညီအတောင်းလာလို့ ပြေးရင်းလွှားရင်းနဲ့ပဲ ဖတ်ကြည့်တဲ့အခါ ရေးချင်တာလေးတွေ ရှိလာပါတယ်။ academic writing ကို အစိုးရတက္ကသိုလ်တွေက သင်မပေးတာကို သိထားပြီးတဲ့အတွက် ဘယ်သူကိုမှ အပြစ်မတင်လိုပေမယ့် ကိုယ့်အတွက်ကတော့ ကိုယ့်ဘာကိုယ်ပဲ လုပ်မှ ရပါမယ်။ ကျောင်းက သင်မပေးလို့ မရေးတတ်ရတော့ဘူးဆိုရင် thesis ရေးတဲ့အခါမှာ technical paper တွေရေးတဲ့အခါမှာ ဒီဟာတွေကိုမှ မရေးဘူးဆိုရင်လည်း ဘွဲ့ရမှာ မဟုတ်တော့ဒုက္ခဖြစ်ဖို့ပဲ ရှိပါတယ်။ thesis ရေးတာက အခန်းလိုက် အခန်းလိုက်ပိုပြီး အသေးစိတ်ကျတာမို့ နောင် အချိန်အားမှ thesis ရေးပုံ ရေးနည်း ရေးပေးပါမယ်။ ခုလောလောဆယ်မှာတော့ technical paper ရေးနည်းကို ပြောပြချင်ပါတယ်။
Abstract မှာ citations (or) references တွေ မထည့်ရပါဘူး။ Abstract ကကိုယ်လုပ်ထားတဲ့ project ကို အတိုချုပ်ပြီး ခြုံငုံမိရပါမယ်။ ဘာကြောင့် project ကအရေးကြီးတယ်...ဘယ်လိုလူသားအကျိုးပြုတွေကြောင့် လုပ်ရတယ်... ဘာနည်းနဲ့ လုပ်ထားတယ်...ဘာ software သုံးထားတယ်...hardware မှာဘာတွေပါတယ်...ဘယ်လို အလုပ်လုပ်တယ်ဆိုတာကို လူပြိန်းနားလည်အောင် အတိုချုပ်ပြီး အရှင်းဆုံး ရေးရပါမယ်။

Keywords ဆိုတာ paper ထဲမှာ key ဖြစ်နေတဲ့ words တွေပါ။ author က ကိုယ့် paper ရဲ့ Keywords တွေက ဘာတွေလဲဆိုတာ နားလည်ရပါမယ်။ paper တစ်စောင်မှာ Keywords အနည်းဆုံး ၅ လုံး ပါရှိရပါမယ်။

Introduction (or) Literature Review က သမိုင်းကြောင်းကို ရေးရတာမျိုးပါ။ ဘာအတွက် ဘယ်ပညာရှင်တွေက ဘာတွေ လုပ်သွားကြတယ်...ပြီးခဲ့ပြီးသား research project တွေရဲ့ result တွေက ဘာတွေ လိုအပ်ချက်တွေ ရှိနေသးတယ်...ဘာတွေ မပြည့်စုံသေးဘူးလဲဆိုတဲ့ gap ကို ရေးပြရပါမယ်။ သူများတွေ လုပ်ထားခဲ့တဲ့ အလုပ်တွေဖြစ်လို့ references တွေ ထည့်ပေးရပါမယ်။ အဲဒီ ပြီးပြီးသား လုပ်ထာပြီးသား အလုပ်တွေရဲ့ gap တွေကို ကိုယ့် project က ဘယ်လိုဖြည့်ပေးမယ်...ကိုယ့်project ရဲ့နည်းပညာနဲ့ research method ကို ယေဘူယျအားဖြင့် ရှင်းပြပြီးဘာ့ကြောင့်လိုအပ်တယ်....ကိုယ့်project က ဘယ်လို အားသာချက်တွေ ရှိမယ် ဘယ်လိုအကျိုးပြုမယ် ဆိုတာကို ရေးပြရပါမယ်။
Research Methodology မှာ ကိုယ့် project ဘယ်လို လုပ်ထားတယ် ဘာနည်းပညာနဲ့လုပ်ထားတယ်...ပါ၀င် အသုံးပြုထားတဲ့အရာတွေနဲ့ သူတို့ ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်တယ်ဆိုတာကို အသေးစိတ်ရေးပြရပါမယ်။ သုံးထားတဲ့ software ...အခြေခံပြီးတွက်ချက်တဲ့ formula/ equations ...ပြီးရင် ရလာတဲ့ outcomes/results တွေကို analyse လုပ်ရပါမယ်။ evaluation ပါရှိရပါမယ်။ သုံးထားတဲ့ ပစ္စည်းတွေရဲ့ datasheet တွေကို appendix နဲ့ ပြန်ညွှန်းထားတာတွေ၊ အသုံးပြုထားတဲ့ သီအိုရီတွေအတွက် references တွေ ပါရှိရပါမယ်။

Research Method နဲ့ Research Methodology ကို အနည်းငယ် ရှင်းပြလိုပါတယ်။
Research Method က ဘယ်လို နည်းပညာနဲ့ ဘာပစ္စည်းတွေနဲ့လုပ်ထားတယ်ဆိုတာ အသုံးပြုထားတဲ့ tools တွေ၊ experiment တွေ။ tests တွေ ၊techniques / processes တွေကို ရှင်းပြတာပါ။ဒီ Research ကို လူတွေကို အင်တာဗျုးပြီး လုပ်ထားတာလား...survey ကောက်ပြီး လုပ်ထားတာလား...experiment လုပ်ပြီး လုပ်ထားတာလားဆိုတဲ့ ကိုယ့် Research လုပ်ထားတဲ့ နည်းစနစ်ကို ရှင်းပြတာပါ။ Research Method က ပြဿနာကို ဖြေရှင်းတဲ့ solutionsပါ။

Research Methodology ဆိုတာက Research Method ကိုသုံးပြီး Research techniques မျိုးစုံနဲ့ ဘယ်လိုပြီးမြောက်အောင်မြင်သွားတယ်...ဘာတွေကို လေ့လာတွေ့ရှိတယ်...ဘာအသိပညာတွေ ထပ်တိုး ရရှိသွားတယ်...outcomes/results တွေကို analysis လုပ်တာတွေ ပါ၀င်ရပါမယ်။ Research Methodology က solutions တွေ ထွက်လာဖို့ ရလာဖို့ ဘာတွေ လုပ်မယ်...ဘာတွေကို အဆင့်ဆင့် လုပ်ဆောင်မယ်ဆိုတဲ့ procedures တွေ ပါ၀င်ပါတယ်။
Research Methodology အပိုင်းပြီးရင် ထွက်လာတဲ့ results တွေနဲ့ အဲဒါတွေကို ရှင်းလင်းပြဖို့ Result & Discussion အပိုင်းပါ။ အဲ့ဒီအပိုင်း ကိုယ့် project result ရဲ့ ပြီးပြည့်စုံမှု မရှိနိုင်တဲ့အတွက် limitations တွေပါကောင်းပါနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ်တိုင် လုပ်ထားတဲ့အလုပ်တွေဖြစ်လို့ citations/references တွေ မလိုပါဘူး။
Conclusion အပိုင်းမှာ ပြီးမြောက်သွားတဲ့ကိုယ့် Research ကို ပြန်ပြီး judge လုပ်ရတာမျိုးပါ။ ကောင်းတာချီးမွန်းတာနဲ့အတူ အားနည်းချက်ကိုလည်း အနည်းငယ်ထည့်နိုင်ပါတယ်။ ဒီ Research ရဲ့ အောင်မြင်မှုကနေ result ကနေ ရှေ့ဆက်ပြီး ဘာတွေကို ထပ်ပြီး ဒီအပေါ်မှာ အခြေခံပြီး development တွေ လုပ်လို့ ရတယ်..ဆိုတာကို ရှင်းလင်းပြရတာပါ။ ဒီအပိုင်းမှာလည်း citations/references တွေ မလိုပါဘူး။

Grammar ကို Third Person...passive နဲ့ ရေးဖို့ တိုက်တွန်းလိုပါတယ်။

Acknowledgement ကတော့ ဒီ Research ပြီးမြောင်အောင်မြင်မှုအတွက် ကိုယ်ကျေးဇူးတင်ချင်တဲ့သူတွေကို ကျေးဇူးတင်တာ ထည့်လည်းရ ၊ မထည့်လည်းရပါတယ်။

Posted by ဟနစံ at 04:12 No comments:

How to make an effective presentation/ steps to make an effective presentation.....

ကိုယ့်ထက် လုပ်တတ်တဲ့သူတွေ အများကြီးပါ...သိလွန်း တတ်လွန်းလို့ ဆရာလုပ်တယ်လို့ မယူဆစေလိုပါဘဲ presentation တွေမှာ best presentation award ဆုတစ်ခုခု ချိတ်တတ်သူတစ်ယောက်အနေနဲ့ရယ် power point presentation & public speaking ကိုကျောင်းသားတွေကိုသင်တဲ့ အတွေ့အကြုံနဲ့ရယ်၊ တစ်ခါခါ ရန်ကုန် ပြန်ရောက်ချိန် presentation တွေ ကြုံလို့ သွားနားထောင်တဲ့ခါ အားမလို အားမရ ဖြစ်တတ်ခဲ့တာကြောင့်presentation အတွက် ဘယ်လို ပြင်ဆင်လေ့ကျင့်မလဲဆိုတာ ရေးချင်လာလို့ပါ။တကယ်တန်း စာသင်ခန်းထဲမှာ အများကြီး သင်တာတွေကို အတိုချုပ်ပြီး ခု ရေးလိုက်တာမို့မပြည့်မစုံ သဘောမျိုး ဖြစ်သွားရင်လည်း ခွင့်လွှတ်ပါ။


အရင်ဆုံး power pointပြင်ဆင်တာကနေ စတာပေါ့။ power point ဆိုကတည်းက ရှင်းပါတယ်။ pointတစ်ခုစီတိုင်းမှာ power ရှိနေရတာပေါ့။

စာလုံး font point ကိုကြီးကြီးရေးပါ။ နောက်ဆုံးခုံတန်းမှာ ထိုင်တဲ့ ပရိသတ်တွေ ဖတ်လို့ ရနိုင်တဲ့အရွယ်အစား အသေးဆုံး point (၂၈) ပါ..အကြီးဆုံးကတော့ ( ၃၆ )ပါ။ ( ၂၈ ) ကနေ ( ၃၆ ) အတွင်း အရွယ်အစားက အကောင်းဆုံးဖြစ်ပါတယ်။


slide တစ်ခုမှာ( ၆ )လိုင်းထက် မပိုပါစေနှင့်။ အများဆုံး ( ၆ )လိုင်းသာ ရေးပါ။

တစ်လိုင်းမှာစကားလုံး (words) (၇) ခုထက် မပိုသင့်ပါဘူး။

နောက်ခံ background ရှုပ်နေတာတွေမသုံးသင့်ပါဘူး။ plain အရောင်ရင့်ရင့်က နက်ပြာရောင်ကကောင်းပါတယ်။

အထူးပြုသတိပြုစေလိုတဲ့ slideတစ်ခုတည်းကိုသာ မတူညီတဲ့ background သုံးပါ။

အရိပ်တွေ၊ animation တွေနဲ့အနီရောင်ကို ခဏ ခဏ ထပ်ကာ ထပ်ကာ အသုံးမပြုသင့်ပါဘူး။

clip art sound ထည့်ဖို့ လိုအပ်ရင် ထည့်သင့်ပါတယ်။


visual aids တွေ ထည့်ထားမယ်ဆိုရင် speaker ရဲ့ ဘယ်ဘက်မှာဖြစ်ရင် ကောင်းပါတယ်။


objective ရှင်ရှင်းလင်းလင်းသိသာမြင်သာစေရပါမယ်။ presentation တစ်ခုက ကြာချိန် အနည်းဆုံး၁၅ မိနစ်၊ အများဆုံး ၂၀ မိနစ် ရှိတာကြောင့် ( 3 minutes presentation ကတော့ ခြွင်းချက်ပါ။ ) key messages တွေသာထည့်ရပါမယ်။ ဝါကျ တစ်ခုလုံး ကူးရေးထည့်ထားတာမျိုး မလုပ်သင့်ပါဘူး။

အကြမ်းဖျဉ်းအားဖြင့်တစ်မိနစ်ကို slide တစ်ချပ်နှုန်း ခန့်မှန်းပြင်ဆင်နိုင်ပါတယ်။ Slide တစ်ခုစီမှာပေးချင်တဲ့ အဓိက message ကို တစ်ခါတရံခေါင်းစဉ်အဖြစ်တင်နိုင်ပြီး တစ်ခါတရံ slide အောက်ဆုံးမှာ ထားနိုင်ပါတယ်။ပြောချင်တာတွေ အားလုံးကို slide ပေါ် တင်ပြီး လုံးစေ့ပတ်စေ့ ဖတ်ပြခြင်းမှအထူး အထူး ရှောင်ကြဉ်ရပါမယ်။

ပရိသတ်ကိုသိပါ...ဘယ်လို လယ်ဗယ်မျိုးလဲဆိုတာကို ကြိုသိထားပါ။ ကိုယ့် study field ထဲကတင်မဟုတ်ဘဲ ပရိသတ်က field ပေါင်းစုံက ဆိုရင် ကိုယ့် fieldကလူတွေသာ နားလည်မယ့် technical terms တွေကိုမထည့်ဘဲ လူပြိန်းနားလည်မယ့် messages မျိုးတွေသာ ထည့်ပါ။


presentation မတိုင်မီ ထပ်ကာ ထပ်ကာ လေ့ကျင့်ပါ။ Timer နဲ့အချိန်ကိုက်လေ့ကျင့်ပါ၊


presentation လုပ်တဲ့ခါ အဝတ်အစားကို formal ဝတ်ရင်တော့ အဝတ်အတွက်အမှတ်ပြည့်ပါပဲ။

body language ကိုသတိထားပါ။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ယုံကြည်မှုအပြည့်နဲ့ ပြုမူပါ။ ပရိသတ်နဲ့ eye contact ရှိပါ။ ပုခုံးမတ်မတ်ထားပြီး ရပ်ပါ။ လက်အမူအယာကိုအသုံးပြုပါ။

presentation မှာ Intro, Middle, Conclusion အပိုင်း ( ၃)ပိုင်းရှိပါတယ်။

Intro: ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်မိတ်ဆက်ပါ...ပရိသတ်ကို presentation ခေါင်းစဉ်နဲ့ မိတ်ဆက်ပါ။ဒီ presentation ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကို ပြောပါ။ ဒီ presentationကနေ ပရိသတ်က ဘာကို လေ့လာ အကျိုးရှိသွားမယ်ဆိုတာကိုရှင်းပြပါ။ ပရိသတ်စိတ်ဝင်စားအောင်ဆွဲခေါ်ပါ။

Middle: key messages တွေကို ရှင်းပြပါ။

Conclusion: key messages တွေကို ပရိသတ် အပြန်မှာ သယ်ယူသွားနိုင်ဖို့ပါ။


presentation လုပ်နေစဉ်မှာ body language ...တစ်နေရာတည်းမှာမလှုပ်မယှက် ရပ်နေတာမျိုး မလုပ်ပါနဲ့။ မျက်စိနောက်လောက်အောင်လည်း ပျာယာခတ်ဟိုလျှောက် ဒီလျှောက် မလုပ်ပါနဲ့။ အမူအယာတစ်မျိုးတည်းကိုပဲ ထပ်ကာ ထပ်ကာမလုပ်ပါနဲ့။

microphone အပေါ်ကို ကိုယ် ကိုင်းထားတာမျိုး မလုပ်ပါနဲ့။

လက်ပိုက်တဲ့ကိုယ်ဟန် အမူအယာကို လုံးဝ လုံးဝ လုံးဝ မလုပ်ပါနဲ့။

ပီကေ၊ သကြားလုံး၊ ချိုချဉ် ၊ ကွမ်း ဝါးနေတာမျိုး လုံးဝ လုံးဝ လုံးဝ မလုပ်ပါနဲ့။

ဘောလ်ပန်၊ဖောင်တိန် တွေကို ဖွင့်လိုက် ပိတ်လိုက် ဆော့တာမျိုး လုံးဝ လုံးဝ လုံးဝ မလုပ်ပါနဲ့။

ဘောင်းဘီအိတ်ထဲလက်နှိုက်ပြီး သေ့ာစတာတွေနဲ့ ဆော့နေတာမျိုး လုံးဝ လုံးဝ လုံးဝ မလုပ်ပါနဲ့။

tieပြန်ပြင်စည်းတာ၊ shirt လက်ရှည်ကို ခေါက်တာ ကြယ်သီးဖြုတ်လိုက်တပ်လိုက် လုံးဝ လုံးဝ လုံးဝ မလုပ်ပါနဲ့။


Q&Aရောက်ပါပြီ။ စကတည်းက ပြင်ဆင်ထားကတည်းက Henry Kissinger ရဲ့“Does anyone have any questions for my answers?”ကိုတွေးပြီးမေးလာနိုင်တဲ့ မေးခွန်းတွေကို ကြိုပြင်ဆင်ပြီး ဘယ်လိုမေးရင် ဘယ်လိုဖြေလိုက်မယ်လို့ လေ့ကျင့်ထားပါ။

မေးခွန်းတွေကိုဖြေရင်း ပရိသတ်နဲ့ အငြင်းအခုံ မလုပ်ပါနဲ့။

တစ်ယောက်ကမေးခွန်း ထ မေးရင် သူ မေးနေစဉ်မှာ မေးတဲ့သူကို တည့်တည့်ကြည့်ပါ...သူ့ကို attention ပေးပါ။

မေးခွန်း အစအဆုံး နားထောင်ပါ။

မဖြေခင်မှာစက္ကန့်ပိုင်းလောက် နားပါ။

မေးခွန်းမေးသူကိုဦးတည်ဖြေပါ...ဒါပေမယ့်လည်း မျက်လုံးက တခြားပရိသတ်တွေကို အားလုံးကို ခြုံကြည့်ပြီးဖြေပါ။ မေးခွန်း မေးသူ တစ်ဦးတည်းကိုသာ ကြည့်ပြီး ဖြေမယ်ဆိုရင် တခြားသူတွေကသူတို့နဲ့ မဆိုင်သလို ခံစားသွားရပြီး အချင်းချင်း စကားပြောဆိုနေတာမျိုးတွေဖြစ်လာပါမယ်။

ကိုယ့် presentation နဲ့မဆိုင်တဲ့အကြောင်းအရာတွေကိုမေးရင် မသိပါဘူးလို့ မဖြေပါနဲ့။ မသိပါဘူးလို့ ဖြေလိုက်ရင် သူ မေးတဲ့ OUT OF QUESTION ကို ဘောင်ထဲဝင်အောင် ခွင့်ပေးလိုက်သလို ဖြစ်သွားပါမယ်။အဲဒီအစား....ဒီလိုဖြေပါ။ သိပ်ကောင်းတဲ့မေးခွန်းပါ...ကျေးဇူးတင်ပါတယ်..ဒါပေမယ့်အဲဒီမေးခွန်းက ကျွန်တော်၊ ကျွန်မရဲ့ research နဲ့သက်ဆိုင်ခြင်း မရှိပါဘူး...ကျွန်တော်၊ ကျွန်မရဲ့ area လည်းမဟုတ်တဲ့အတွက် ကျွန်တော်၊ ကျွန်မ မဖြေနိုင်ပါဘူး...ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်၊ ကျွန်မ ပြောနိုင်တာကတော့...ဆိုပြီးကိုယ့် presentation အကြောင်းအရာနဲ့ဆိုင်တာကိုဆွဲခေါ်ပြောလိုက်ပါ။ အဲဒါမှ မေးခွန်း မေးသူဟာ တမင်သက်သက် ကိုယ့်ကို မဖြေနိုင်စေအာင်မဆိုင်တာတွေကို မေးတယ်ဆိုတာကို ပရိသတ်က သိမှာပါ။ သူ့မေးခွန်းကို ကိုယ်မဖြေနိုင်တဲ့အတွက် ကိုယ့်မှာ presentation ရှုံးနိမ့်ခြင်းမဖြစ်တော့ပါဘူး။


Dorothy Sarnoff ရဲ့ “Make sure you have finished speaking before your audience has finished listening.” ဆိုတာကို အမြဲအောက်မေ့ အမှတ်ထားပြီးလေ့ကျင့်ပါ။


paper presenter အားလုံး good luck to you all !

အသားညှပ်ပေါင်မုန့် တုံ့ပြန်မှု

presentation လုပ်တာတင် အရေးကြီးတာ မဟုတ်ပါဘူး။ မေးခွန်းတွေ မေးတာလည်း ၀ဖေန် ထောက်ပြတာတွေကလည်း အရေးကြီးပါတယ်။ အဲဒီနေရမှာ အနောက်တိုင်းသားတွေ အဖြူတွေက အားသာပါတယ်။ မေးတာတော့ မေးတာပါပဲ...ဒါပေမယ့် အရင် ချီးမွန်းခန်းလေးဖွင့်ပါတယ်နနဲ့လည်း ကျောင်းသားမိဘက သူ့ကလေးအကြောင်း မေးရင် အဲဒီ sandwich နည်းနဲ့ပဲ ပြန်ပြောပါတယ်။ ကျွန်တော့်သား၊ ကျွန်မ သား ဘယ်လိုလဲ ကျောင်းမှာ စာလုပ်လား စာတော်လား စသည်ဖြင့် မိဘတွေက မေးတတ်ကြတယ်..ခင်ဗျားသားကတော့ ဘယ်လို ခင်ဗျားသမီးကတော့ ဘယ်လိုဆိုပြီး ပြောလို့ကတော့ ဒီကောင်တော့လား အိမ်ကျ နာပြီသာမှတ်ဆိုပြီး ကလေးက မိဘရိုက်တာ ခံရတော့မှာပါ။ ဆရာက ငါ့ကို မကောင်းပြောတယ်ဆိုပြီး ကလေးအတွက် negative ပိုဖြစ်လာပါလိမ့်မယ်။ ကျောင်းသားမိဘနဲ့တွေ့တဲ့ခါ အစ်မသား..ခင်ဗျားသားကတော့ ဘယ်လို ကူညီတတ်တာ..သူငယ်ချင်းတွေကိုလည်း အလွန်ခင်တာ..ဆရာအားလုံးက သူ့ကိုချစ်ကြတယ်. နည်းနည်းလေးတော့ စာမှာ ပျင်းချင်တယ်။ ဒါပေမယ့် နည်းနည်းလောက် စာကို အာရုံစိုက် ဖိစီးလိုက်ရင် အမှတ်ကောင်းလာမှာပါ...သူက ထုံထုံထိုင်းထိုင်း မဟုတ်ပါဘူး။ ဉာဏ်ကောင်းပါတယ်.။ အဲလိုမှသာပဲ မိဘက နားခံသာပါမယ်။ ဟာ ခင်ဗျားသားကတော့ စာမလုပ်ဘူး..သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ ဟေးလားဝါးလားပဲ..ဆိုလို့ကတော့ မိဘ ၊ ဆရာ၊ ကျောင်းသား တြိဂံလေး ပုံပျက်သွားပြီပဲလေ။ မိတ်ဆွေတွေကို ၀ဖေန် ထောက်ပြတဲ့အခါမှာရော ဒီ sandwich နည်းကပဲ အပြုသဘောဆောင်ပြီး ၀ဖေန်ခံရသူကလည်းသူ့ အားနည်းချက်ကို သူ သိမြင် ပြုပြင်ပါတယ်။ လူတိုင်းက perfect မရှိပါဘူး။ ကလေးတွေက အဆိုးချည်းပဲ မဟုတ်ပါဘူး။ ကလေးတွေကို ပေးတဲ့ feedback နည်းကြောင့်သာ ကလေးတွေကို အဆိုးဘက် တွန်းပို့နေကြတာပါ။

သင်ကြားရာဝယ်

မြောက်ဒဂုံမှာရှိတဲ့ ကျောင်းတစ်ခုမှာ ကျောင်းက ဆရာ၊ ဆရာမ (၁၆)ယောက်ကို သင်ကြားရေးနှင့်သင်ယူရေး အစီအစဉ်လေး ODF Myanmar ကနေ လုပ်ပေးခဲ့တယ်။ တနင်္လာနေ့မှာ Teaching Strategies ခေါင်းစဉ်အောက်မှာပဲ Classroom Management ကိုပြောပြဖြစ်ခဲ့တယ်။ အရိုးစွဲလာတဲ့ သင်ကြားနည်းစံနစ်ဖြစ်တဲ့ ဆရာကချည်း တစ်ဖက်သတ်တည်း စကားပြောသင်နေတာကနေ interactive ဖြစ်တဲ့ ကျောင်းသားဗဟိုပြုသင်ကြားနည်းစံနစ်ကို ပြောပြပေးခဲ့တယ်။

သင်ထောက်ကူပစ္စည်းတွေဟာ ကိုယ့်ဘေးနားပတ်ဝန်းကျင်မှာတင် ရှိနေတာကို လက်တွေ့ ဥပမာတွေနဲ့ပြပေးခဲ့တယ်။ ခက်နေတယ်လို့ ထင်ခဲ့ရတဲ့ သင်ခန်းစာကို လွယ်သွားစေနည်းတွေဟာ ဆရာ့လက်ထဲမှာပဲရှိတယ်။ စာမေးပွဲမေးခွန်းထုတ်တဲ့ခါ challenge ရှိတဲ့ all level of difficulties တွေပါစေအောင် မေးခွန်းထုတ်ရမှာ ဖြစ်ပေမယ့်လည်း ဆရာ့မေးခွန်းက ခက်တယ် ဘယ်သူမှ မဖြေနိုင်ဘူးဆိုတာကို ဂုဏ်လုပ် ဂုဏ်ယူတတ်တဲ့ဆရာမျိုးတွေ မဖြစ်သင့်တဲ့အကြောင်း။ မေးခွန်းထုတ်တဲ့ခါ ကျောင်းသားတိုင်းဖြေနိုင်လောက်တဲ့မေးခွန်းနဲ့ challenge မေးခွန်းတွေကို မျှတအောင် ထည့်ရမှာဖြစ်တာကို ဆွေးနွေးပြခဲ့တယ်။

ဒုတိယနေ့ဖြစ်တဲ့ အင်္ဂါနေ့မှာတော့ စာသင်ကျောင်းတိုင်းမှာ မသိမဖြစ်တဲ့ Educational Psychology ခေါင်းစဉ်။

ကျောင်းသားကို Positive Emotions ဖြစ်စေဖို့ အဓိကထား ပြောခဲ့တယ်။ အဲဒီနေ့မှာတော့ ဆရာတွေဘက်က နေ ပုံမှန်ကနေ အနည်းငယ်လွဲနေတဲ့ သူတို့ရဲ့ကျောင်းသားတွေရဲ့ အပြုအမူလေးတွေကို ဆွေးနွေးပြီး ဒီကလေးမျိုးကို ဘယ်လိုကိုင်တွယ်ရမယ်ဆိုတာကို မေးခဲ့လို့ ပြန်လည်ဖြေကြားရင်း ဆွေးနွေးပွဲကအတော်လေး ကြာသွားခဲ့တယ်။

(၉) တန်း၊(၁၀) တန်းတွေကို သင်တဲ့ ဆရာ နှစ်ဦးက “ ၁၀ တန်းရောက်နေတဲ့ကျောင်းသား ၄ အလီ မရတဲ့ကိစ္စကို ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ..ဆရာမ ..အဲဒါ တစ်ယောက်တည်းမဟုတ်ဘူးနော်။ အများစု။ အတော်များများဟာ အောက်သက်ကျေမလာတာကို ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ။ ကျွန်တော်တို့ တစ်ကျောင်းတည်းတင်မဟုတ်ဘူးနော်။ တစ်ပြည်လုံးက ကျောင်းတွေမှာ ဒီအတိုင်းပဲ” တဲ့။

အဲဒီမှာ တခြားဆရာ ၇ တန်း၊ ၈ တန်းပြ ဆရာတွေကလည်း သူတို့ ကျောင်းသားတွေ မြန်မာစာရေးနည်းမမှန်တာ၊ အင်္ဂလိပ်စာဆိုရင်လည်း အခြေခံတွေကိုတောင် မရတာတွေကိုပြောပြီး အဲဒီကိစ္စတွေကို ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲလို့ ကျွန်မကိုမေးတော့ သမ္မတကြီးကို ကျောင်းသားအရေအတွက်နဲ့ ဆရာဝန်ထမ်းမျှတအောင်ရှိစေဖို့အတွက် ဆရာ၊ ဆရာမတွေကို လေ့ကျင့်မွေးထုတ်ပေးဖို့အတွက်နဲ့ ဆရာ၊ ဆရာမ လစာတွေကို professional တစ်ယောက်ရဲ့လစာနဲ့တူအောင် ပေးဖို့ တောင်းဆိုရတော့မှာပဲလို့ ကျွန်မက ရယ်မောစရာပြောလိုက်ပြီးနောက်မှ အတည်ပြောဖြစ်ခဲ့တယ်။

အောက်ခြေအတန်းတွေမှာ သေချာမသင်ပေးနိုင်၊ စာမေးပွဲကိုသေချာမစစ်ဘဲနဲ့ အရည်အချင်းမမီတဲ့ကျောင်းသားကို အအောင်ပေးလိုက်လို့ ဖြစ်လာတဲ့ အကျိုးဆက်တွေ။ ဘာလို့ အအောင်ပေးလိုက်လဲဆိုတော့ အဲဒီဆရာမက သူ့အတန်း တန်းလုံးကျွတ်မအောင်ရင် ထုချေလွှာတင်ရမှာ ကြောက်လို့၊ သူ့အတန်းက တန်းလုံးကျွတ်အောင်တယ်ဆိုတဲ့ မဟုတ်တဲ့ ဂုဏ်ကြီးကိုလိုချင်လို့၊ မအောင်ရင် မအောင်မချင်းပြန်စစ်ရမယ်ဆိုတဲ့ စံနစ်တစ်ခုကို ကြုံခဲ့တဲ့ ဆရာမတွေကလည်း မအောင်တဲ့ကျောင်းသားတွေကို နွေရာသီမှာ စာမေးပွဲပြန်စစ်ပေးရတော့ အလုပ်ပို ၊ အလုပ်ရှုပ်လာတာကြောင့်လည်း အကုန်အအောင်ပေးလိုက်တဲ့ အကျိုးဆက်။ စံတစ်ခု မရှိသေး၊ မတည်ငြိမ်နိုင်သေးတဲ့ ပညာရေးစံနစ်ရဲ့ အကျိုးဆက်။ ပညာရေးဝန်ကြီးတစ်ယောက်တက်လာ တစ်ခါပြောင်းတဲ့ ပညာရေးစံနစ်ရဲ့အကျိုးဆက်။ ယခင်ကောင်းနေခဲ့တဲ့ (သူတို့ခေါ်တဲ့ ကိုလိုနီပညာရေး ကျွန်ပညာရေး) ပညာရေးစံနစ်ကို တဖြည်းဖြည်း ခံယူချက်၊ စိတ်နေသဘောထားတွေ တငွေ့ငွေ့ ပြောင်းလဲစေခဲ့တဲ့ ပညာရေးစံနစ်ရဲ့ ဓာတ်ခွဲခန်းထဲက ကြွက်ဖြူလေးတွေလို စတေးခံနေရတဲ့ ကျောင်းသားတွေဘဝ။ ဒီကျောင်းသားတွေနဲ့ တိုက်ရိုက် ဆက်ဆံပတ်သက်နေရတဲ့ ဆရာတွေဘဝ။ ဒါတွေကို ခုချိန်မှာတော့ ဘယ်သူ့ကိုမှ အပြစ်ပြောလို့မရတော့ဘူး။ ဖြစ်တာက ဖြစ်ခဲ့ပြီးသွားပြီ။ လက်ရှိ ကိုယ့်လက်ထဲရောက်နေတာတွေကိုပဲ အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် လုပ်ယူရတော့မှာ။

ကျောင်းသားကို ခု ၁၀ တန်းရောက်မှ အင်္ဂလိပ်စာအသံထွက် အတင်းအကျပ်ပြင်ခိုင်းနေလို့ ကျောင်းသားက ဆရာရှေ့ အင်္ဂလိပ်စာအသံထွက်မဆိုရဲဖြစ်သွားတာမျိုးတွေ၊ ကျောင်းသားကို အတင်းအကျပ်သွားပြင်ပေးနေရင် ကျောင်းသားက စာမှာ မပျော်တော့မှာတွေဖြစ်လာနိုင်ချေရှိတာကြောင့် ခု ချိန်မှာတော့ ဆရာဘက်ကနေ စိတ်ကို နည်းနည်းလျော့ထားပြီး သည်းခံဖို့ပြောဖြစ်ခဲ့တယ်။ အောက်ခြေမှာ လွတ်လာပြီး ကျွန်တော်တို့လက်ထဲကျမှ ဒီကလေးတွေနဲ့ ဒုက္ခဖြစ်တော့တာဆိုတဲ့ ဆရာတစ်ဦးစကားကို ကျွန်မလည်း ကိုယ်ချင်းစာမိပါတယ်။

ဘာမှ မရှိတာထက်စာရင် ဘာစာမှ မသင်ရတာထက်စာရင် ၊ စာမသင်ရတဲ့ ကမ္ဘာပေါ်က တချို့နေရာတွေထက်စာရင် ကျွန်မတို့ကမှ အများကြီးတော်ပါသေးတယ်။ ဒီတော့ ကျောင်းသားကို စာမှာ ပျော်လာအောင် ၊ စာဖတ်ချင်စိတ်ဖြစ်လာအောင်၊ သင်ယူလိုစိတ်ရှိလာအောင် ဆရာက အရင်လုပ်ပေးနိုင်မှ ဖြစ်တော့မယ်ဆိုပြီး အမေရိကန်ရုပ်ရှင်တစ်ကားကို ဥပမာပေး ပြောပြခဲ့တယ်။ အရမ်းဆိုးလွန်းတဲ့အထက်တန်းကျောင်းက အတန်းတစ်ခု၊ ဘယ်လိုမှ စာသင်လို့မရ၊ ဆရာ တစ်ယောက်ပြီးတစ်ယောက်ပြောင်း၊ ကျောင်းသားတွေကို မနိုင်။ ဇာတ်လိုက်ဖြစ်တဲ့ဆရာ အဲဒီကျောင်းကိုရောက်သွားပြီး ကျောင်းသားတွေနဲ့ အစပိုင်းတုန်းကတော့ အဆင်မပြေ၊ နောက်တော့ ဆရာက ကျောင်းသားတွေနဲ့ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင်နေပြီး ကျောင်းသားတွေသွားတဲ့ ဘိလိယက်ခုံမှာပဲ ဘိလိယက်ဘောလုံးလေးတွေနဲ့ ဘိလိယက်ထိုးကစားရင်း trigonometry ကို စာသင်ပြရတယ်။ ကျောင်းပေါင်းစုံ သချင်္ာစွမ်းရည်ပြိုင်ပွဲမှာ ဒီကျောင်းသားတွေက အရှက်ကွဲတော့မယ်ပေ့ါ…စာသင်ခန်းထဲမှာ စာမှ မလုပ်တဲ့ ကျောင်းသားတွေပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဒီကျောင်းသားတွေက သချင်္ာတွက်နည်းတွေနဲ့ စံနစ်တကျ မဖြေနိုင်ပေမယ့် ဘိလိယက်ကစားတဲ့ဥပမာနဲ့တော့ သချင်္ာပုစ္ဆာကိုဖြေဆိုနိုင်ခဲ့လို့ အကဲဖြတ် ဒိုင်လူကြီးက အဲဒီကျောင်းသားတွေကို ဆုပေးလိုက်လို့ သူတို့ကျောင်း အနိုင်ရတယ်ဆိုတဲ့အကြောင်း၊ အဲဒီနောက်မှာ ကျောင်းသားတွေဟာ စာကို စိတ်ဝင်စားလာပြီး ကျောင်းစာကို အလေးထားလာကြတဲ့အကြောင်း ပြောပြဖြစ်ခဲ့တယ်။

ကျောင်းသင်ခန်းစာကို စာအုပ်ထဲက စာတွေကိုပဲ စာအုပ်ကြီးဖတ်ပြ သင်နေမှ ကျောင်းသင်ခန်းစာမဟုတ်ဘူး။ ကျွန်မဆိုရင် ရူပဗေဒသင်ခန်းစာဖြစ်တဲ့ KE, PE ကို လေးခွပစ်တမ်းကစားပြီး ကျောင်းသားတွေကို သင်ပြခဲ့ရတယ်။ စကိတ်ဘုတ်နဲ့ motion သင်ခန်းစာကို သင်ရတယ်။ ဘောလုံးပစ်မြှောက်ပြီး gravitational force ကိုသင်ရတယ်။ ကြည့်လိုက်ရင်တော့ ဆရာမက ကျောင်းသားတွေကို ကစားကွင်းထဲ ခေါ်သွားပြီး ဆော့နေကြတယ်ပေ့ါ။ frictional force ကိုသင်တဲ့ခါကျတော့လည်း တွေ့သမျှ ပစ္စည်းတွေ တွန်းရွှေ့ကြတာပေ့ါ။ တကယ်က ကျွန်မတို့က ရူပဗေဒသင်ခန်းစာကို သင်နေတာ။ ကျောင်းသားတွေကလည်း ပျော်တယ်။ စာကိုပိုမှတ်မိတယ်။ ဒီလိုမှပဲ ကိုယ်လိုချင်ရာကို ဆွဲယူပုံဖော်နိုင်မယ်။ သူတို့ စာမဖတ်သရွေ့၊ စာမလုပ်သရွေ့တော့ ဘာမှ ဖြစ်လာနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး။

ကျောင်းသားတွေကို စာမှာပျော်လာအောင် ဘယ်လိုသင်ရမယ်ဆိုတဲ့ ခုကျောင်းစာတွေနဲ့မဆိုင်တဲ့ သင်ရိုးညွှန်းလေး ဆရာမ ကျွန်တော်တို့ကို ကူညီပေးပါ၊ ခု မဟုတ်ပါဘူး…နွေရာသီကျောင်းပိတ်ရက်မှာ ကျောင်းသားတွေကို ကျောင်းမှာခေါ်ပြီး သင်ချင်လို့ပါလို့ ဆရာတွေဘက်ကတောင်းဆိုလာတော့ ကျွန်မ တတ်နိုင်သလောက် ကူညီပါ့မယ်လို့ ကတိပေးခဲ့လိုက်ရတယ်။

ကျွန်မမှာ သူငယ်ချင်းတွေရှိတယ်။ ကျွန်မရဲ့ဆရာသမားတွေရှိတယ်။ ကျွန်မတို့ကို ကူညီချင်တဲ့တတ်သိနားလည်သူတွေရှိတယ်။ ဖြစ်လာမှာပါ။

သင်ကြားရေးနှင့်သင်ယူခြင်းပုံစံ

ဒီကနေ့ နည်းပညာခေတ်မှာ ကျောင်းပညာရေးက အရေးအကြီးဆုံးလို့ ဆိုကြပါတယ်။ ကျောင်းဆိုတဲ့ နေရာဟာ နောင်တစ်ချိန်မှာ အားလုံးရဲ့ ဘဝတွေကို အဆုံးအဖြတ်ပေးသွားမယ့် ဘဝအခြေခံအုတ်မြစ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ပညာရေးဆိုတာက ဗဟုသုတရရှိမှု (knowledge gain) လို့ သိထားကြပါတယ်။ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံးက အသိပညာဗဟုသုတများကို ပညာရေးက ပေးပါတယ်။ ဘဝကို ဘယ်လိုရှုမြင်သုံးသပ်တယ်ဆိုတာရယ်၊ ဘဝမှာ ကြုံလာသမျှ အကောင်း၊ အဆိုး အရာရာတိုင်းကိုဘယ်လို ရှုမြင်တယ်ဆိုတာရယ်၊ဘယ်လိုရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းတယ်ဆိုတာရယ်ကို ပညာရေးက ကူညီပေးပါတယ်။ အတန်းကျောင်းပညာရေး မရှိဘဲနဲ့ အကြားအမြင် ဗဟုသုတတို့ကို ကိုယ်တိုင်လေ့လာခြင်းဖြင့် ရရှိစေနိုင်တယ်လို့ အချို့က ဆိုကြပါတယ်။ ထိုအဆိုဟာလည်း မှန်ပါတယ်။ အတန်းကျောင်းပညာရေးကတော့ information  ကနေ  knowledge အဖြစ် ကူးပြောင်းပေးနိုင်ပါတယ်။ ကျောင်းပညာရေးဆိုတာ စာသင်ခန်းထဲမှာတင် သင်တဲ့ သင်ခန်းစာများ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျောင်းပညာရေးဆိုတာ ဘဝအကြောင်းသင်ခန်းစာများလည်း ဖြစ်ပါတယ်။



ဘဝရဲ့ အတွေ့အကြုံတိုင်းမှာ ဘယ်လို ဆုံးဖြတ်ကာ တုံ့ပြန်မယ်ဆိုတာကို ကျောင်းပညာရေးကနေ အလေ့အကျင့်ဖြစ်စေပါတယ်။ ကျောင်းသင်ခန်းစာများဖြစ်တဲ့ ဓာတ်ခွဲခန်း သင်ခန်းစာများကို အတူတကွ လုပ်ဆောင်ရင်း အများနဲ့ ညှိနှိုင်းကာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း အလေ့အထကို အမြစ်တွယ်စေပါတယ်။  တစ်နည်းဆိုရသော် အတန်းကျောင်းပညာရေးကြောင့် အပြုအမူများ နိုင်ငံကြီးသားပီသလာစေပါတယ်။ တိုင်းပြည်တစ်ခုရဲ့ စီးပွားရေးကောင်းမွန်တိုးတက်မှုအတွက် ပညာရေးက အဓိကကျပြီး အရေးကြီးဆုံးဖြစ်ပါတယ်။ 



ပညာရေးဟာ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများစွာတို့ကို ဖွင့်ပေးတဲ့ တံခါးပေါက်ဆိုရင်လည်း မမှားပါဘူး။ နည်းပညာခေတ်ဆိုတဲ့ ယနေ့ခေတ်ကာလမှာ ဝန်ထမ်းတိုင်းဟာ ပညာရေးကောင်းမွန်ဖို့ လိုအပ်လှပါတယ်။ မည်သည့် နယ်ပယ်မှာမဆို သက်ဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်အလိုက် ပညာရေးကောင်းမွန်မှသာ လုပ်ငန်းကျွမ်းကျင်သော ဝန်ထမ်းကောင်းများ ဖြစ်လာမှာပါ။ လုပ်ငန်းခွင်ထဲမှာ ကျောင်းပညာရေးဟာပြီးဆုံးသွားပြီလို့ မဆိုနိုင်ပါဘူး။ လုပ်ငန်းခွင်ဆိုတာ ကိုယ်တိုင်လေ့လာသင်ယူမှုတွေ အစပြုရာ နေရာတစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။



သနျးကွှယျသူဋ်ဌေးကွီးတစျဦးဖွစျဖို့အတှကျ အတနျးကြောငျးပညာတတျမှ မဟုတျပါဘူးလို့ အခြို့က ဆိုကွပါတယျ။ ခမြျးသာကွှယျဝဖို့ အတနျးပညာမလိုအပျဘူးဆိုသောျငွားလညျး အရာရာ ကှနျပြူတာနညျးပညာဖွငျ့ လုပျဆောငျနသေောယနေ့ခတျေကာလမှာေ

တာ့ ဘဝကိုပျော်ရွှင်ဖို့အတွက်၊ အများနောက်မှာနောက်ကျ ကျန်ရစ်မနေဖို့အတွက်ကတော့ အတန်းကျောင်းပညာရေးက လိုအပ်လှပါတယ်။ ပြောင်းလဲနေတဲ့ ကမ္ဘာကြီးမှာ ပညာရေးအပေါ် ရှုမြင်ပုံတွေလည်း ပြောင်းလဲလာပါတယ်။ ပညာရေးဟာ မရှိမဖြစ်အလိုအပ်ဆုံး အရာအဖြစ်လက်ခံကာ ပညာရေးကိုဦးစားပေးလာကြပါပြီ။ စီးပွားရေးတစ်ခုကို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသလိုပင် ပညာရေးအတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံလာကြပါပြီ။

အကျိုးဖြစ်ထွန်းစေတဲ့ အဆင့်မြင့်ပညာရေးဟာ တိုင်းပြည်ရဲ့ စက်မှုစွမ်းအားစီးပွားရေးတိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးမှုအတွက် အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။ ခုလက်ရှိကာလမှာ နိုင်ငံတကာပညာရေးစနစ်ကို အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများမှာ ပြောင်းလဲ ကျင့်သုံးလာကြပါပြီ။ အရည်အချင်းပြည့်ဝသော ပညာရေးမှသည် အရည်အချင်းပြည့်ဝသော ဆရာများ၊ ကျွမ်းကျင်ဝန်ထမ်းများ မြောက်များစွာ ပေါ်ထွက်လာစေပါတယ်။ 



နိုင်ငံတကာပညာရေးစနစ်မှာ surface learning လို့ခေါ်တဲ့ ဒီစာပေး၊ ဒီစာ အလွတ်ကျက်ဖြေဆိုတာကို အားမပေးဘဲ deep learning ဖြစ်တဲ့ ကိုယ်တိုင် အားထုတ်ကြိုးစား လေ့လာခြင်း (self studying) တစ်ဝက်ပါတဲ့ သင်ယူရေးပုံစံကိုအလေးပေးပါတယ်။ လေ့လာစရာ resources များဖြစ်တဲ့ ကိုးကားစာအုပ်များအလုံအလောက်ရှိသော စာကြည့်တိုက်၊ အင်တာနက်၊ လက်တွေ့ လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် လိုအပ်သော အရာများကို ကျောင်းသားအတွက် လွယ်လင့်တကူ ရှိနေစေပြီး ဆရာက သင်ကြားပေးတာ ၂၀% ၊ ကျောင်းသားက ကိုယ်တိုင် လုပ်ရတာ ၈၀% ဖြစ်ပါတယ်။ ကျောင်းသင်ခန်းစာတွေကို လက်တွေ့လုပ်ဆောင်နိုင်တဲ့အခါမှာ ကျောင်းပြီးလို့ လုပ်ငန်းခွင်ကိုရောက်တဲ့အခါမှာ အခက်အခဲ တွေ့ကြုံမှု နည်းပါးနိုင်ပါတယ်။ သီအိုရီကို သီအိုရီတိုင်း အလွတ်ကျက်တာမျိုးမဟုတ်ဘဲ ဒီ သီအိုရီဟာ လက်တွေ့ ပြင်ပလောကမှာ ဘယ်နေရာတွေမှာ အသုံးချသလဲဆိုတာ၊ ကျောင်းစာကို ကျောင်းစာ သက်သက်ရယ် မဟုတ်ဘဲ ကျောင်းစာဟာ ဘဝသင်ခန်းစာအဖြစ်ပါ ဖြစ်စေတာမျိုးကို သင်ကြားပေးတဲ့စနစ်ဟာ ကျောင်းသားများအတွက် အလွန်အကျိုးရှိလှပါတယ်။ ဒီစာကို သင်ပေး၊ ဒါကိုပဲ ကျက် ၊ ဒါကို အလွတ်ဖြေတဲ့ အလေ့အထဟာကျောင်းသားရဲ့ တွေးခေါ်နိုင်မှု စွမ်းအား၊ ဖန်တီးနိုင်မှုစွမ်းအားကို ကန့်သတ်ထားလိုက်သလိုဖြစ်ပါတယ်။ နောင်တစ်ချိန် လုပ်ငန်းခွင်ကိုရောက်တဲ့အခါမှာ စာအုပ်ထဲက ကျောင်းသင်ခန်းစာများကို လက်တွေ့အလုပ်နဲ့ ဆက်စပ်တွေးခေါ်နိုင်မှုမှာ အခက်အခဲများစွာ ရှိလာနိုင်ပါတယ်။ 



နိုင်ငံတကာ သင်ကြားရေးစနစ်ဖြစ်သော ဓာတ်ခွဲခန်း လက်တွေ့သင်ခန်းစာများ၊ ဆရာပါ ပူးပေါင်းပါဝင်ကာ လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ရသော group project များ၊ ပြဿနာကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်း ဝိုင်းဝန်းအဖြေထုတ်ကြသော Case Study များ၊ သင်ခန်းစာခေါင်းစဉ်နှင့် သက်ဆိုင်သော စကားရည်လုပွဲ (debate) များ ၊ brain storming များ၊သက်ဆိုင်ရာ ဘာသာရပ် ခေါင်းစဉ်အလိုက် စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံများသို့ သွားရောက်လေ့လာရသော Field Visit များကြောင့် ကျောင်းသားများမှာ ဖန်တီးတွေးခေါ်မှု ( creative thinking) နှင့်ဝေဖန်ပိုင်းခြားတွေးခေါ်မှု( critical thinking) စွမ်းရည်များတိုးတက်လာစေပါတယ်။ ပြဿနာတစ်ခုကို ထောင့်ပေါင်းစုံ၊ ဘက်ပေါင်းစုံကနေ သုံးသပ်ပြီး ဘာဖြစ်လာနိုင်မယ်ဆိုတာတွေကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားမှုနှင့်အတူ ကောင်းကျိုး၊ ဆိုးကျိုးတွေကိုတွက်ဆ လာစေပါတယ်။ ထိုတွေးခေါ်မှုစွမ်းရည်များဟာ ကျောင်းသင်ခန်းစာအတွက်တင်သာမကဘဲ ဘဝတစ်လျှောက်လုံးအတွက်ပါ အလွန် အသုံးဝင်ပါတယ်။ လူသားတို့ရဲ့ စူးစမ်းလေ့လာလိုမှု (စပ်စုမှု) စိတ်သဘာဝကို အသုံးချပြီး သင်ခန်းစာအပေါ်မှာကိုယ်ပိုင်စဉ်းစားတွေးခေါ်နားလည်နိုင်မှုကို ဖွင့်ပေးတဲ့ပုံစံဖြစ်တဲ့ သင်ကြားရေးစနစ်ဟာကျောင်းသားရဲ့စိတ်မှာ အသစ်အဆန်းအရာများသင်ယူလေ့လာလိုစိတ်များ ဖြစ်ပေါ်လာစေပါတယ်။ ကျောင်းသားအတွက် ကျောင်းသင်ခန်းစာအောင်ချက်ကိုသာမကဘဲ အရာရာကို အလွယ်တကူ အားလျော့အရှုံးပေးခြင်း မရှိတော့ဘဲ ဘဝကိုပါ အောင်ချက်ကောင်းစေနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ်တိုင်အားထုတ် လေ့လာမှုကြောင့် အကြောင်းအရာတစ်ခုကို လေ့လာရင်း ဆက်စပ်နေသော အခြားအကြောင်းအရာများကိုပါ လေ့လာတွေ့ရှိမှုများ၊ သုတေသနများဖြစ်ထွန်းလာမှုအကျိုးကျေးဇူးများကို ရရှိစေနိုင်ပါတယ်။ 



လူတစ်ဦးတစ်ယောက်ရဲ့ဘဝအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်တဲ့ ပညာရေးကောင်းမွန်မှသာလျှင် လူတစ်ဦးချင်းစီပေါင်းများစွာ စုစည်းတည်ထောင်ထားသော တိုင်းပြည်တစ်ခုရဲ့ ပညာရေးကောင်းမွန်ပြီး တိုင်းပြည်ရဲ့ စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကောင်းမွန်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။



ဟနစံ

လေယာဉ်ထဲမှာ

  ၂၀၁၁ ခုနှစ် မေလမှာ ရန်ကုန်ကို ပြန်လာတဲ့ခရီးစဉ်ကတော့ ပြောစရာတွေ၊ စိတ်ထဲမှာ မှတ်မိနေစရာတွေ ကျန်ရစ်ခဲ့တယ်။

ချောချောမောမောရောက်ရှိလာတယ်ဆိုတာက လမ်းခရီးမှာ ကွာလာလမ်ပူ Transist flight ဖြစ်ပြီး Check through ဖြစ်တာကြောင့် check in တစ်ခါတည်းဝင်ပြီး အိတ်၊ အထုပ်အပိုးတွေ ဘာကိုမှ စိတ်မပူရတော့ဘဲ စိတ်အေးလက်အေးရှိတာပါ။

 ကွာလမ်လမ်ပူကို အသွားလေယာဉ်ခရီးစဉ် ကနံနက် ၆ နာရီ ၂၀ မိနစ် ထွက်တာကြောင့် အိမ်ကနေ နံနက် ၄နာရီခွဲထွက်ဖို့ နံနက် ၃ နာရီတည်းက အိပ်ရာထ ပြင်ဆင် ၊ အလှပြင် ထွက်လာခဲ့တာ ကွာလာလမ်ပူကိုရောက်၊ ရန်ကုန်ကို သွားမယ့် လေယာဉ်ခရီးစဉ်အတွက် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ကောင်တာကို တစ်ခါပြန်ဝင် ရပါတယ်။ boarding gate ကိုမဝင်ခင် Xray ဖြတ်တော့ လက်ဆွဲသယ်လာတဲ့ ကျောပိုးအိတ်၊ ကွန်ပျူတာ laptop နဲ့ လက်ကိုင်အိတ်၊ ဖုန်း၊ လျှပ်စစ်ပစ္စည်းမှန်သမျှ အကုန်ဖြတ်ပြီးတော့ လုံခြုံရေးရဲမေက ကျောပိုးအိတ်ထဲမှာ အသွားချွန်တဲ့သတ္တုပစ္စည်းပါတယ်။ ဖွင့်ပေးပါဆိုတော့ စဉ်းစားတာ ဘာပါလိမ့်ပေ့ါ။ ကျောပိုးအိတ်ကိုဇစ်လည်းဖွင့်ရော စီလွန်ချည်လုံးက ထွက်ကျလာမှ သတိရသွားတယ်။ သိုးမွေးထိုးအပ် တစ်ချောင်းထိုး crochet အပ်နဲ့ ချည်လုံးတွေကို လွယ်လွယ်ကျောပိုးအိတ်ထဲ ထည့်သိမ်းလိုက်မိတာ။ တစ်ချောင်းထိုးအပ်ထည့်ထားတဲ့အိတ်ထဲမှာ အပ်ချုပ်အပ်ဗူး၊ အပ်ချည်လုံး၊ ပေကြိုးစတာတွေ တွေ့တော့မှ ရဲမေ ရယ်တော့တယ်။  ရပါပြီဆိုတော့ ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ပြောပြီး boarding gate မှာ ခေါ်မယ့်အချိန်ထိုင်စောင့်နေတော့တယ်။ သတိထားမိတာ ဥရောပစုံတွဲတစ်တွဲကလွဲလို့ ခရီးသည်အကုန်လုံးနီးပါး မြန်မာလူမျိုးတွေချည်းပါပဲ။

လေယာဉ်ထဲရောက်တော့ နေရာက ပြတင်းပေါက်ခုံဆိုတော့အတွင်းဆုံးမှာထိုင်ပြီး ခရီးသည်တွေအကုန်နေရာထိုင်ပြီးအတော်လေးကြာတော့မှ ဘေးက ၂ခုံကို သားအမိလို့ထင်ရတဲ့ အိန္ဒိယလူမျိုးနှစ်ဦးရောက်လာပါတယ်။ ဘေးကပ်လျက်မှာ ဆာရီဝတ်ထားတဲ့ အဒေါ်ကြီးဝင်ထိုင်တော့ မျက်လုံးချင်းဆုံမိလို့ ပြုံးပြလိုက်ပါတယ်။ အဒေါ်ကြီးဆီက ပြင်းပြင်းစူးစူးရေမွှေးနံ့နဲ့ ခေါင်းမှာပန်ထားတဲ့ ဇွန်ပန်းနံ့တွေကို ခရီးတလျှောက် အချိန် ၂နာရီ ၄၅ မိနစ်ကြာ ဒုက္ခခံရဦးမှာကို စိတ်မသက်မသာ ဖြစ်မိလိုက်ရတယ်။ ဇွန်ပန်းနံ့နဲ့ ယုဇနပန်းနံ့ကို ဘယ်လိုမှ မခံနိုင်လောက်အောင် ခေါင်းကိုက်တတ်တာ။ ဘေးခုံကအဒေါ်ကြီးက လက်ထဲမှာ ကွမ်းယာဗူးနဲ့ ကွမ်းယာလည်း ဝါးနေတာတွေ့တယ်။ ကြွပ်ကြွပ်အိတ်အထုပ်သေးသေးပေါင်း ဗြုတ်စဗျင်းတောင်းကို ခြေထောက်အောက် ကြမ်းပြင်မှာ ချထားတယ်။ သူ့အဖော် ဦးလေးကြီးနဲ့ အိန္ဒိယဘာသာစကားနဲ့ပြောနေကြတာ တကယ့်ကို နားမခံသာနိုင်စရာ။ ကွမ်းစားထားတဲ့ သွားနီနီတွေနဲ့ ပြံုးပြပြီး လူကို ခေါင်းကနေ ခြေထောက်ထိ ထိုင်ကြည့်နေတာနဲ့ စိတ်ကညစ်လာတယ်။ ဟုတ်တယ်လေ…အဲလို ထိုင်ကြည့်နေရလောက်အောင် လှတဲ့သူမဟုတ်မှန်း ကိုယ့်ဘာကိုယ် သိတာပဲ။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ဒီခရီးဆုံးရင် ချစ်တဲ့အမိမြေကို ပြန်မြင်ရမယ်ဆိုတဲ့ ပျော်စရာစိတ်အတွေးနဲ့ မျက်စိမှိတ်လို့ တရားမှတ် ငိုက်လာလိုက်တယ်။

ကဏှာမငြိမ်ဘူးဆိုတဲ့ စကားကဘေးခုံက အဒေါ်ကြီးကို ရည်ညွှန်း ထားရှိခဲ့လေသလားပဲ။ ထိုင်ခုံခါးပတ်ဖြုတ်လိုက် ထလိုက်၊ ထိုင်လိုက်၊ သူ့ဘေးက ဦးလေးကြီးကိုကျော်ပြီး အလယ်လမ်းကြား တစ်ဘက်ခုံက သူတို့နဲ့ မျိုးတူ ဦးလေးကြီးတစ်ယောက်ကို သူတို့ဘာသာစကားနဲ့ပြောလိုက် နဲ့။ လေယာဉ်မယ်က နေ့လည်စာ ဘာစားမလဲလာမေးတော့မှ မျက်စိဖွင့်လိုက်မိတယ်။ ထမင်းနဲ့ ကြက်သားချိုချဉ်၊ ကြက်သားခေါက်ဆွဲနဲ့ အသီးအရွက်၊ အုန်းထမင်းနဲ့ ကြက်သား တစ်ခုခုရွေးဖို့ လာမေးတော့ ခေါက်ဆွဲစားမယ်လို့ ပြောလိုက်တယ်။ ဘေးက အဒေါ်ကြီးကတော့ စားနေပြီ။ ကိုယ် အိပ်ပျော်နေတယ်ထင်ပြီး လေယာဉ်မယ်ကလည်း ကိုယ့်ကို နောက်ဆုံးမှ လာမေးတာ။ အဒေါ်ကြီးဘေးခုံက လူကိုတော့မတွေ့ဘူး။ အိမ်သာတွေဘာတွေ သွားနေတာနေမယ်။ အဒေါ်ကြီးစားနေတုန်း တစ်ဝက်လောက်မှာ သူ့ဘေးက ဦးလေးကြီး ပြန်ရောက်လာပြီး နေ့လည်စာဗူးထဲက အချိုပွဲ သီးစုံကိတ်၊ ချော့ကလက်တို့ကို ယူပြီး ခြေထောက်အောက်မှာ ချထားတဲ့ ပီနန်အိတ်ထဲကို ထည့်တယ်။ လုပ်နေတာတွေကို ပျာယာပျာယာ ဟိုကြည့် ဒီကြည့်နဲ့။ အဒေါ်ကြီးစားနေတဲ့ နေ့လည်စာဗူးကို ဆွဲယူပြီး ကြမ်းပေါ်ကိုအတည့်လိုက်လေး ချလိုက်တယ်။ အဒေါ်ကြီးက သူတို့ ဘာသာစကားနဲ့ ဝူးဝူးဝါးဝါးပြောတယ်။ ဟိုလူကလည်း ဘာတွေလဲမသိ ပြန်ပြောတယ်။ ခဏနေတော့ လေယာဉ်မောင်ရောက်လာပြီး နေ့လည်စာဗူးက အောက်ပြုတ်ကျသွားတာလားဆိုပြီး အသစ်ယူလာပေးမယ်ဆိုပြီး ဘာနဲ့စားမလဲ မေးပြန်တယ်။ ကိုယ်စားနေတဲ့ ခေါက်ဆွဲဗူးကို ကြည့်ပြီး အဒေါ်ကြီးက “နူဒယ် နူဒယ်” လို့ ပြောတယ်။ အအေးဘာသောက်မလဲဆိုတော့ ကုတ်၊  ဆဲဗင်းအပ် နဲ့ တစ်ယောက်တည်းကို ရှုပ်နေတော့တာပဲ။ သူ့ကို ပေးတဲ့ နေ့လည်စာဗူးထဲက မုန့်တွေကို ခြေထောက်အောက်က အိတ်ထဲကို ထိုးထည့်နေပြန်တယ်။ ကိုယ့်ကိုလေယာဉ်မောင်ကလှမ်းမေးတော့ရေငတ်တာနဲ့ ရေပဲတောင်းလိုက်တယ်။ လေယာဉ်မောင်၊ လေယာဉ်မယ်တွေ အနားကထွက်သွားတော့ အဒေါ်ကြီးက ခုနက အောက်ကို ချထားတဲ့ စားလက်စ ထမင်းဗူးကို ပြန်ကောက်ယူပြီး အိတ်ထဲ ထည့်သိမ်းပြန်တယ်။ ကိုယ်ကတော့ နေ့လည်စာဗူးမှာပါတဲ့ လိမ္မော်ရည်ရယ် ၊ တောင်းသောက်ထားတဲ့ရေရယ်နဲ့ အိမ်သာကို ထသွားချင်ရင်တောင်မှ အောင့်ထားလိုက်တော့မယ်လို့ စိတ်ကူးလိုက်တယ်။ လွယ်ထားတဲ့အိတ်ကလည်း ကြီးကြီးမားမားနဲ့ လေးလည်းလေးတာကြောင့် အရင် flight မှာ အိတ်ကို ထားပြီး အိမ်သာ ထသွားပေမဲ့ ဒီflight မှာတော့ ဘေးကအဒေါ်ကြီး လုပ်ရပ်တွေကြောင့် စိတ်မချဖြစ်နေမိတယ်။

အဒေါ်ကြီး ထမင်းစားပြီးတော့ ဗူးအခွံတွေကို ကိုင်ပြီး ကိုယ့်ဘက်ကို တွန်းပေးတော့ အစားနှေးတဲ့ ကိုယ်က ခေါက်ဆွဲတွေ ဝါးနေတုန်းမို့ ကိုယ်က မျက်ခုံးပင့်ပြီး ဘာလဲဆိုတဲ့သဘောမျိုးလုပ်ပြလိုက်တော့ ဗူးခွံတွေကို လွှင့်ပစ်မယ့် ပုံမျိုးလုပ်ပြတယ်…ကိုယ့်ဘေးက ပြတင်းပေါက်ကို ဖွင့် ဆိုတဲ့ပုံမျိုးလုပ်ပြပြီး သူတို့ ဘာသာစကားနဲ့ပြောတယ်။ ကိုယ်လည်း air hostess will come and collect it , do not worry. လို့ပြောလိုက်တယ်။ အဒေါ်ကြီးက ဇွတ်ပုံစံကြီးရယ်။ လေယာဉ်မယ်က အဒေါ်ကြီးအမှိုက်တွေ လာသိမ်းသွားပြီးတော့ ကိုယ်ကလည်း ခေါက်ဆွဲစားပြီးသွားတယ်။ တစ်ထိုင်တည်း အများကြီး မစားနိုင်တဲ့ ကိုယ်က အချိုပွဲကမုန့်တွေစားဖို့ ဗိုက်မဆံ့တော့တာနဲ့ နောက်မှ စားမယ်ဆို စိတ်ကူးလိုက်တယ်။ အဲဒါကို အဒေါ်ကြီးက ကိုယ့်လက်မောင်းကိုတို့ပြီး မုန့်တွေကို လက်ညှိုးထိုးပြတယ်။ သူ့ကိုပေးပါဆိုတဲ့ ပုံမျိုးလုပ်ပြတော့ ကိုယ်က တကယ်တမ်း စေတနာနည်းသူ မဟုတ်ပေမဲ့ ဒီအဒေါ်ကြီးလုပ်ရပ်တွေကို မြင်ထားတာကြောင့် သူ့မျက်နှာကို တည့်တည့်ကြည့်ပြီး

No! This is mine ! လို့ပြောလိုက်တယ်။ ကိုယ်လည်း ဗိုက်မဆံ့တော့ မဆာတော့တာကို အတင်းဇွတ်ဖျစ်ညှစ်ပြီး ကိတ်မုန့်နဲ့ချော့ကလက်ကို စားပစ်လိုက်တယ်။

စားပြီးတော့ ကိုယ်က မျက်စိ ပြန်မှိတ်လိုက်တယ်။ အဒေါ်ကြီးနဲ့ မျက်လုံးချင်းဆုံရင် သူက စကားပြောချင်ပုံပေါ်နေတာနဲ့။ အဒေါ်ကြီးက အလယ်လမ်းကြားတစ်ဘက်က သူတို့မိတ်ဆွေဘေးက ထိုင်ခုံကလူကို မြန်မာဘာသာနဲ့

သားက ရန်ကုန် ဘယ်မှာနေတာလဲလို့ လှမ်းမေးတာ ကြားတယ်။ ဒီအဒေါ်ကြီး မြန်မာပြည်ပေါက် ရေဝတီမျိုးနွယ်ပေပဲ။ ဟိုဘက်ကလူကလည်း အသံကျယ်ကျယ်နဲ့ ပြန်ဖြေပြီး ဘယ်မှာနေတယ် ဘာတွေလုပ်တယ် ဘယ်သွားတယ် ဇာတိမြို့က ဘာနဲ့ အဲဒီအဒေါ်ကြီးနဲ့ လှမ်းအော်စကားပြောကြတယ်။ ကိုယ်က ဘာမဆိုင် ညာမဆိုင် တခြားခရီးသည်တွေကို အားနာမိလိုက်တယ်။ ဘယ်ခရီးပဲသွားသွား ခရီးအတူသွားသူတွေ မျက်စိမှိတ်ထားရင် အိပ်နေတယ်လို့ယူဆပြီး စကားမပြောတာ၊ ပြောစရာရှိရင်လည်း လေသံလေးလောက်နဲ့ တိုးတိုးလေးပဲပြောတတ်တဲ့ တခြား နိုင်ငံသားတွေကို ကျေးဇူးတင်မိလိုက်တယ်။ ကိုယ်က မျက်စိမှိတ်ထားပေမဲ့ သူတို့ ပြောနေတာတွေအကုန်ကြားနေရတယ်။

အိပ်ပဲ အိပ်နေတာပဲလို့ ဟိုလူက ပြောတာကြားလိုက်တယ်။ အဲဒါကို ဘေးကို အဒေါ်ကြီးက ခွက်ထိုးခွက်လန်ရယ်တယ်။

ကိုယ့်အတင်းတုပ်နေကြတာကိုး။ ဗမာပဲနေမှာပါ လို့ ဟိုလူ ပြောတာကြားလိုက်တယ်။ အဒေါ်ကြီးက မသိဘူးလို့ပြောတယ်။

ဟိုလူက အသံကျယ်ကျယ်နဲ့

ကျွန်တော့် ညီမတစ်ယောက်ရှိတယ် ..နိုင်ငံခြားသွားတာဖြင့် ၆လပဲရှိသေးတယ်..မြန်မာစကားမတတ်တော့ဘူး။ မြန်မာလို မပြောတတ်တော့ဘူးနဲ့..အလကား စောက်ပိုတွေလုပ်တာ…သွားတာဖြင့် ၆လလေး။ သိလား အန်တီ… တဲ့။

ညွှတ်ချာဖျား…ကိုယ်က အဒေါ်ကြီးကို မြန်မာပြည်ပေါက်မှန်းမသိလို့ ဘိုလိုပဲပြောမိတာကို တစ်ဘက်ကလူက စောင်းပြောနေတာကိုး။ သြော်..သနားပါတယ်..သူ့မှာ ကိုယ့်ကို ခရီးစဉ်တလျှောက်လုံး ထိုင်ကြည့် အကဲခတ်လာပုံပဲ။

ကိုယ်ကတော့ မျက်စိမှိတ်ထားဆဲပဲ။ စိတ်ထဲမှာလည်း ပျံ့လွင့်နေတဲ့စိတ်နောက်ကို လိုက်မှတ်နေလိုက်တယ်။ အဒေါ်ကြီးက ဟိုလူကို ဗမာမဟုတ်ဘူးထင်တယ်လို့ လှမ်းပြောတာကြားတယ်။ သြော်…သူတို့မှာ ကိုယ် ဗမာလူမျိုး ဟုတ်၊ မဟုတ်က အလုပ်ကြီးတစ်လုပ်ပါလားလို့စိတ်ထဲရယ်လည်း ရယ်ချင်သွားတယ်။ မြန်မာ့လေပိုင်နက်ထဲရောက်တော့ လေယာဉ်မှုးက တိမ်ထူထူကို တိုးရမှာမို့ နေရာမှာ ထိုင်ပြီး ထိုင်ခုံ ခါးပတ် ပတ်ထားဖို့ကြေညာတယ်။ထိုင်ခုံခါးပတ်ဖြုတ်ထားတဲ့ အဒေါ်ကြီးကို သတိပေးမယ်လို့ပါးစပ်ပြင်ပြီးမှ လေယာဉ် အောက်ကို ကျတဲ့ချိန် ထိုင်ခုံခါးပတ် ပတ်မထားရင် inertia ကြောင့်အဒေါ်ကြီး ခေါင်းနဲ့ လေယာဉ်ခေါင်မိုးနဲ့ ဆောင့်ရင် အေးရောဆို စိတ်ထဲတွေးပြီး သတိမပေးလိုက်တော့ဘူး။ (စိတ်ပုပ်တာလေ)။ သူ့ဘေးခုံက ဦးလေးကြီး ပျာယာပျာယာနဲ့ပြန်ရောက်လာပြီး အဒေါ်ကြီးကို ထိုင်ခုံခါးပတ်ပတ်ခိုင်းတယ်။

မင်္ဂလာဒုံကွင်းကိုအဆင်းမှာ ရွှေရောင်ဝင်းနေတဲ့ စေတီတစ်ဆူကို ပြတင်းကနေ လှမ်းမြင်ပြီး အဒေါ်ကြီးက ရွှေတိဂုံဘုရား…ရွှေတိဂုံဘုရား ဆို ထအော်ပါလေရော။ ကိုယ့်လက်မောင်းကို ကိုင်လှုပ်ပြီး ရွှေတိဂုံဘုရား …ရွှေတိဂုံဘုရားဆိုပြီးဖင်တကြွကြွနဲ့ ခုန်နေတော့ ကိုယ်က သူ့ကို ရွှေတိဂုံဘုရား မဟုတ်ပါဘူး လို့ လှည့်ပြောလိုက်တော့

ဗမာ ဗမာ ဆို အဒေါ်ကြီးက ဟိုလူကို လှမ်းအော်ပြောပါလေရော။ ဆာယိုနာယာ ဘာဆိုလားပဲ ဟိုလူနဲ့ အဒေါ်ကြီးက ကိုယ်ပြောတဲ့ လေသံအတိုင်းလိုက်ပြောပြီး သူတို့အချင်းချင်း ရယ်နေကြတယ်။ သေချာတာကတော့ ကိုယ့် လေယူလေသိမ်းကို လှောင်နေကြတာ။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးနှစ်မျိုး ကပြားဖြစ်တဲ့အတွက် ကိုယ်ပြောတဲ့ ဗမာစကားက ဗမာလိုလေယူလေသိမ်း ပီပီသသထွက်မှာ မဟုတ်ဘူး။ လေယာဉ်ဆိုက်တော့ ကိုယ်လည်း အေးအေးဆေးဆေးပဲ ထိုင်စောင့်နေလိုက်တယ်။ ခရီးသည်အားလုံးကုန်မှ လေယာဉ်ထဲက အေးအေးဆေးဆေးထွက်ဖြစ်တယ်။ tube ထဲက အထွက်မှာ ဖိုးသူတော် စောင့်နေတယ်။ ဖိုးသူတော်နဲ့ စကားနည်းနည်းပြောပြီး အောက်ထပ်ကိုဆင်းတော့ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးကောင်တာနားမှာ စောင့်နေတဲ့ သူငယ်ချင်းက လျှောက်လာ လာကြိုပြီး အမ်မလေး..ရွှေမင်းသမီး ပါများမပါလာတော့ဘူးလားလို့ ..ခရီးသည်တွေ အကုန်ကုန်ပြီး ထွက်မလာလို့ အပေါ်ကို လှမ်းဆက်ခိုင်းတော့ လေယာဉ်ထဲမှာလည်း တစ်ယောက်မှ မကျန်တော့ဘူးတဲ့။ ခရီးသည်စာရင်းတောင်းကြည့်တော့လည်း နာမည်က ပါလာတယ်။ ဘယ်နားပျောက်နေတာလဲတဲ့။

မကြီး ဆိုလှမ်းခေါ်ပြီး ပြေးလာတဲ့  MAI မှာလုပ်တဲ့ အိမ်က ညီမလေး ယုနက တော်သေးတာပေါ့ မကြီးရာ..သမီးက departure မှာ ဂျူတီ၊ အမေက ဖုန်းလှမ်းဆက်ပြီး နင့်မကြီး လေယာဉ် ၁၁နာရီ ၂၅ မိနစ်တဲ့ ဆိုတော့မှ လေယာဉ်တောင်ဆင်းသွားပြီဆို အမြန်ပြေးလာတာတဲ့။ ကိုယ် ပြန်လာမယ်ဆိုတာကို ဘယ်သူ့ကိုမှ ကြိုမပြောထားတာလေ။ ကွာလာလမ်ပူလေဆိပ်ရောက်တော့မှ ရန်ကုန်ကို ဖုန်းလှမ်းဆက်ပြီး ပြန်လာပြီဆို ပြောတာ..လာကြိုနေရင်အလုပ်ရှုပ်နေကြမှာစိုးတာနဲ့။ လေဆိပ်မှာ တာဝန်ကျနေတဲ့ သူငယ်ချင်းတွေရယ်၊ ညီမလေး ယုနရယ်နဲ့ စကားတွေ ရေပက်မဝင်ပြောနေရတာနဲ့ ဟိုအဒေါ်ကြီးနဲ့အဖွဲ့ကိုတောင် မနှုတ်ဆက်ခဲ့မိဘူး။

Posted by ဟနစံ at 19:23 No comments:

ဒေါ်ခင်စွာစွိနှင့် ရှောက်သီးသုပ်

သူ့ နာမည်က ဒေါ်ခင်စွာစိ။ အသက်ကတော့ ၄၀ နှင့် ၄၅ နှစ်အတွင်းရှိမည်ထင်သည်။ အသက်ကို ဘယ်သောအခါမှ မပြော၍ မသိရချေ။

သို့သော် အပျိုကြီးဖြစ်သဖြင့် သူ့ကို အသက်၂၀ ပတ်ဝန်းကျင် ရုံးဝန်ထမ်းကောင်မလေးများက မမ ဟုခေါ်ရလေသည်။

အန်တီဟုယောင်ပြီး ခေါ်ကြည့်ပါလား။

အန်တီဟု မခေါ်နှင့်ဟု တဲ့တိုးမပြောသော်ငြား ထိုနေ့အဖို့ မန်နေဂျာဖြစ်သော ဒေါ်ခင်စွာစိ၏ မျက်စောင်းကြီးများကို လက်ဆောင်အဖြစ် မကြာခဏ ရရှိမည်ဖြစ်ပြီး အပြစ်မရှိ အပြစ်ရှာကာ မြည်တွန်တောက်တီးခြင်းကို ခံရပေမည်။



ဒေါ်ခင်စွာစိ ပေးသော အမှတ်များကို လိုချင်လျှင် မမက သိပ်လှတာပဲနော် ဟုသာ မုသားစကားများဆိုသင့်ကြောင်းကို တစ်ရုံးလုံးအသိပဲပင်ဖြစ်ပေသည်။

မမက သိပ်အရွယ်တင်တာပဲနော် ဟုသွားမပြောမိပါလေနှင့်။

မျက်နှာထားက ချက်ချင်းတင်းသွားပြီး မျက်မှောင်ကြီးကုပ်ကာ အလိုမကျဟန်ဖြင့် ဒေါ်ခင်စွာစိကိုတွေ့ရပေမည်။

ဟုတ်သည်လေ...အရွယ်တင်သည်ဟုဆိုခြင်းမှာ အသက်ကြီးသည်ဟု ဆိုခြင်းပင် မဟုတ်ပါလား။



ဒေါ်ခင်စွာစိသည် တစ်နေ့တစ်မျိုး မရိုးရအောင် အဝတ် ဝတ်လေ့ရှိသည်။ ဒေါ်ခင်စွာစိ ဘာဝတ်ဝတ် လှသည်ဟုသာ ပြောသင့်ပေကြောင်း ရုံးဝန်ထမ်းများအားလုံး ကောင်းစွာ သဘောပေါက်ထားကြပေသည်။

ဒေါ်ခင်စွာစိ၏ အလှကို ကွန်ပျူတာစာရေးကလေး အောင်မြင့်သူ ဖွဲ့ဆိုသည်မှာ...

ရူပါ လင်းလားမမေးပါနဲ့။ အသားကတော့ မှောင်တယ်။

လိပ်ခါး ဖားဖင်နဲ့ ကောက်ညှင်းထုပ် ဒီဇိုင်း...ဟု။



ညိုရုံမက မည်းသည့်ဘက်ကိုရောက်နေသော အသားကို နံနက်စောစောထကာ သနပ်ခါးနှင့်မိတ်ကပ် ရောကာ ခြေဆုံးခေါင်းဆုံးလိမ်းခဲ့ချေသည်။ ကော့ဆက်ဟုခေါ်သော ဗိုက်ချပ်ဘောင်းဘီကို အကြပ်ဆုံးချိတ်များကို ချိတ်ဝတ်လျက်

ထဘီကို ခါးမှာတင်းတင်းဆွဲကာ ဝတ်ရသဖြင့် ပူနေသောဗိုက်မှာ အတန်ငယ် ချပ်ရပ်သွားချေသည်။

ငယ်နုစေရန် ဆံပင်ကို မထုံး။ follow me တီဗွီကြော်ငြာမှ ထက်ထက်မိုးဦးကဲ့သို့ ဆံပင်ကို အထက်နားတွင် တဝက်သိမ်းလျက် နောက်ဖက်တွင် ဖားလျားချထားပေသည်။



လိမ္မော်ရောင်၊ အဝါရောင်၊ အနီရောင် ၊ခရမ်းရောင် ဝမ်းဆက်များ ဝတ်လျှင် တစ်ရုံးလုံး ပြုံးစိစိဖြစ်ကြသော်ငြား မမက အရမ်းလှတာပဲ...မမနဲ့ ဒီလိမ္မော်ရောင်တောက်တောက်လေးနဲ့ သိပ်လိုက်တာပဲဟုသာ ပြောရမည်ဖြစ်ကြောင်း တံမြက်စည်းလှဲသည့် ဒေါ်သန်းလှကြီးပင် သိပေသည်။



 ရုံးကားဒရိုင်ဘာ ဦးသာကျော်ကြီးကတော့ ဒေါ်ခင်စွာစိ၏ မျက်နှာအလှကို ဖွဲ့သည်မှာ

မင်းကွာ...ကမ္ဘာမှာ ဒီလိုမျက်နှာနဲ့ မိန်းမမျိုး တစ်ခါမှ မမြင်ဖူးဘူး။

ဘုရားသခင်ကို လူဖန်ဆင်းပေးပါတောင်းဆိုတော့  လူဖန်ဆင်းပေးလိုက်တာ မျက်နှာ ပါမလာလို့ ဘုရားသခင်ကို မျက်နှာပြောင်ကြီးဖြစ်နေလို့ မျက်စိ၊ နှာခေါင်း၊ ပါးစပ်တွေ ပေးပါ တောင်းလိုက်တာ ဘုရားသခင်က မအားတော့ ရော့ဆို မကြည့်ဘဲ နောက်ပြန် ဒီအတိုင်း ပစ်ပေးလိုက်တာ ဟု။



ကပ်စေးနှဲသည်... သူ့ဆီကဆို ဘာမှ မစားရဘူးဟု ကွယ်ရာတွင် အတင်းတုပ်ကြသော်လည်း ရှေ့တွင်မူ

မမ စားပါဦးဟု လောကွတ်လုပ်ရလေသည်။

လောကွတ်လုပ်တိုင်း ငြင်းမည် မထင်ပါလေနှင့်။ လောကွတ်မလုပ်မိဘဲ ကိုယ်ချည်းစားနေပါလျှင်လည်း ဒေါ်ခင်စွာစိက

မှန်း...မြည်းကြည့်ဦးမယ်ဟုဆိုကာ လက်ဖက်သုပ်၊ ရှောက်သီးသုပ်များကို သူချည်း ဒိုင်ခံစားသွားတတ်လေသဖြင့် နောင်တွင် ရုံးဝန်ထမ်း မိန်းကလေးများမှာ လက်ဖက်သုပ်၊ ရှောက်သီးသုပ်များ အိမ်မှ ထည့်ယူလာလျှင် နေ့လည်ဘက်တွင်

လက်ဖက်ရည်ဆိုင်သွားဦးမည်ဟုဆိုကာ အချင်းချင်း မျက်စပစ်ကာ ရုံးနှင့်မျက်နှာချင်းဆိုင် တစ်ဖက်လမ်းရှိ လက်ဖက်ရည်ဆိုင် ခွေးခြေပုခုံလေးများဆီသို့ သုတ်သုတ်နှင်ကြလေသည်။



တစ်နေ့တွင်တော့ ရုံးဝန်ထမ်း မာလာ၊ သီတာနှင့် ဝေဝေတို့ ၃ ဦးသား ရုံးရှေ့တွင် အထမ်းဖြင့်လာရောင်းသော တိုဟူးသုပ်၊ ရှောက်သီးသုပ်အသည်ထံမှ ရှောက်သီးသုပ်ကို ခေါ်ဝယ်လေသည်။ အသုပ်သည်မှာ ညစ်ထေးပြီးအညိုရောင်ဘက်ရောက်နေသော စွပ်ကျယ်နှင့် အရောင်အဆင်းမရှိတော့သော ပုဆိုးကိုတိုတို ဝတ်ထားပြီး နောက်မြီးပြတ်နေသော ရာဘာဖိနပ်ကို ခါးကြားတွင် ထိုးထားလေသည်။ ဖိနပ်ကို မစီးဘဲ ခါးကြားတွင် ထိုးထားခြင်းအကြောင်းမှာ ပလက်ဖောင်း၊ ကတ္တရာလမ်းတို့တွင် ဖိနပ်မစီးဘဲ ဖိနပ်အနာသက်သာစေရန် ခါးကြားတွင်ထိုးထားခြင်းဖြစ်သည်။ ချိုင့်ခွက်နှင့် ကျောက်ခဲများပေါများသော မြေနီလမ်းများတွင်သာ ဖိနပ်ကို ချစီးလေ့ရှိပေသည်။



သီတာ၊ မာလာနှင့် ဝေဝေတို့က ၃ယောက်ပေါင်းကာ ရှောက်သီးသုပ် ၅၀ ကျပ်ဖိုး ဝယ်လျှင် အသုပ်သည်မှာ ထမ်းထားသော အဆိုင်းထမ်းကိုချ၊ ခါးကြားထိုးထားသော ဖိနပ်ကို ဖြုတ်ယူကာ မြေကြီးပေါ်တွင် ဖိနပ်ခု ထိုင်ပြီး ရှောက်သီးကို သူ၏ ဓားထက်ထက်ဖြင့် အခွံခွာကာ ရှောက်သီးအဖတ်လေးများကို နွှင်လေသည်။ ထို့နောက် သွက်လက်မြန်ဆန်စွာ ကြက်သွန်နီတစ်ဥကို အခွံသင် လက်ပေါ်တွင်ပင် လှီးပြီးနောက် ဆီချက်၊ ပဲမှုန့်၊ အချိုမှုန့် ၊ ငရုတ်သီးစိမ်း သေးသေးလှီးထားသည်များဖြင့် ရောနယ်ကာ သုပ်ပေးလေသည်။



သီတာ၊ မာလာနှင့် ဝေဝေတို့ ၃ ဦးသား ရှောက်သီးသုပ် ပန်းကန်ကိုကိုင်ကာ ရုံးပေါ်သို့ ပြန်တက်လျှင်

သူ့ ရုံးခန်းထဲမှ ထွက်လာသော ဒေါ်ခင်စွာစိနှင့် တည့်တည့်တိုးလေတော့သည်။

ညည်းတို့ ဘယ်ပျောက်သွားကြတာလဲဟူသော အမေးကို

သမီးတို့ ရှောက်သီးသုပ်ဆင်းဝယ်တာ မမ ...မမ စားပါဦးလားဟု ဝေဝေက ဆိုလျှင်

မှန်း...မြည်းကြည့်ဦးမယ်။ ဒီ အသည်ကောင်းသလားလို့ ဟုဆိုကာ

ရှောက်သီးသုပ်ပန်းကန်ထဲမှ ဇွန်းကို မလွှတ်ချတမ်း စားလေတော့သည်။

ဝေဝေ၊ သီတာ၊ မာလာတို့ တစ်ယောက်မျက်နှာတစ်ယောက်ကြည့်ကာ ငါတို့တော့ ငတ်ပါပြီဟု စိတ်မသက်မသာဖြစ်ကြရလေသည်။



ထိုနေ့ နေ့လည် ၃ နာရီခွဲခန့်တွင် ဒေါ်ခင်စွာစိတစ်ယောက် ဗိုက်ထဲမှာ ဂွမ် ဟုမြည်သံကြားရပြီးနောက် ဇောချွေးများပျံကာ အိမ်သာသို့ အပြေးအလွှား သွားရတော့သည်။ အိမ်သာသို့ အလျင်အမြန်ပြေးသော်လည်း အိမ်သာထဲတွင် သူ၏ ဗိုက်ချပ်ဘောင်းဘီမှ ချိတ်များကို တစ်ခုချင်းဖြုတ်နေရသည့်အပြင် ဗိုက်ချပ်ဘောင်းဘီမှာ ကြပ်လွန်းသည်က တစ်ကြောင်း၊ ချွေးများနှင့်ကပ်နေသောကြောင့် တော်တော်နှင့် ချွတ်၍မရဘဲ ထွက်ချင်၍ အပေါက်ဝနားရောက်နေသည့်အရာများမှာ  ဗွမ်းကနဲ ပွင့်ထွက်လေသည်။



ထိုနေ့...ဒေါ်ခင်စွာစိ မည်သို့ မည်ပုံဆက်လက် စခန်းသွားသည်၊ မည်သို့ မည်ပုံ ရုံးဆင်း အိမ်ပြန်သွားသည်ကို ဆက်လက်တွေးတော စေရန် ချန်ထားခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းအဖြစ်များကို ဆက်လက်ပြောပြချင်ပါသည်။

ထိုနေ့မှ စ၍ အလွန့် အလွန်လှချင်သော ဒေါ်ခင်စွာစိမှာ ဗိုက်ချပ်ဘောင်းဘီကို မဝတ်ဘဲ မနေသော်ငြား ရုံးဝန်ထမ်း မိန်းကလေးများထံမှ အသုပ်များကို နှိုက်စားခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခဲ့လေသည်။

မမ...စားပါဦးလားဟု လောကွတ်လုပ်လျှင် လောကွတ်လုပ်သူသည် ဒေါ်ခင်စွာစိ၏ ရှုတည်တည်မျက်နှာနှင့် မျက်စောင်းကြီးကို လက်ဆောင်ရရှိမည်ဖြစ်ကြောင်း တစ်ရုံးလုံး သဘောပေါက်သွားကြလေသည်။